Wikipedia là gì? Có gì trong wikipedia

Chúng ta thường nghe nói đến key Wikipedia những liệu rằng đã có ai thực sự tìm hiểu xem Wikipedia thực chất là gì chưa? Ở đây chúng ta thường tận dụng những gợi ý từ wikipedia để làm việc đặc biệt trong việc cải thiện nội dung bài viết của mình. Vậy wikipedia là gì?

Wikipedia là gì

Wikipedia được coi là một quyển bách khoa toàn thư trên thế giới. Với rất nhiều ngôn ngữ, hầu như mỗi quốc gia đều có ngôn ngữ wikipedia. Đây là một mã nguồn mở, cho phép người dùng có thể trực tiếp tìm kiếm thông tin hoặc chỉnh sửa thông tin đến khi hoàn thiện nhất.

Wikipedia được đăng ký với tên miền là wikipedia.com và wikipedia.org vào năm 2001 đầu tiên bằng tiếng Anh. Và hiện tại thông tin về nguồn xuất hiện của wikipedia đang được chính wikipedia lưu trữ thông tin lại.

Ở môi trường phát triển hiện tại wikipedia đã có nhiều tính năng mới hơn trong việc sửa chữa và phát triển nền tảng này

Hạn chế sửa đổi

Do Wikipedia ngày càng trở nên phổ biến, một số phiên bản, bao gồm cả phiên bản tiếng Anh, đã đưa ra các hạn chế sửa đổi trong một số trường hợp, chẳng hạn như chỉ người dùng đã đăng ký mới có thể tạo một bài viết mới.[72] Một số bài đặc biệt gây tranh cãi, nhạy cảm hoặc dễ bị phá hoại trên Wikipedia tiếng Anh và một số phiên bản khác đều được bảo vệ ở một mức độ nào đó. Một bài viết thường xuyên bị phá hoại có thể bị bán khóa hoặc giới hạn cho các thành viên xác nhận mở rộng, có nghĩa là chỉ những ai đã có quyền xác nhận tự động hoặc xác nhận mở rộng mới có thể sửa đổi nó.Bài viết nào thường xuyên gây tranh cãi có thể bị khóa ở mức chỉ có quản trị viên mới biên tập được bài.

Trong một số trường hợp nhất định, tất cả các biên tập viên được phép đề nghị các sửa đổi, nhưng một số biên tập viên khác phải xem xét lại, tùy thuộc vào các điều kiện nhất định. Ví dụ: Wikipedia tiếng Đức duy trì “phiên bản ổn định” của các bài viết,[77] đã qua một số đánh giá nhất định. Sau các thử nghiệm kéo dài và thảo luận cộng đồng, Wikipedia tiếng Anh đã giới thiệu hệ thống “các thay đổi đang chờ được xử lý” vào tháng 12 năm 2012.[78] Theo hệ thống này, tại một số bài viết dễ gây tranh cãi hoặc dễ bị phá hoại, các sửa đổi của người dùng mới và chưa đăng ký sẽ được thành viên có uy tín xét duyệt trước khi chúng được xuất bản.[79]

Xét duyệt các thay đổi

Mặc dù các thay đổi không được xem xét một cách có hệ thống, phần mềm hỗ trợ Wikipedia cung cấp các công cụ nhất định cho phép bất kỳ ai cũng có thể xem xét các thay đổi do người khác thực hiện. Trang “Lịch sử” của mỗi bài viết liên kết đến mỗi bản sửa đổi.[note 3] Trên hầu hết các bài viết, bất kỳ ai cũng có thể hoàn tác các thay đổi của người khác bằng cách nhấp vào liên kết trên trang lịch sử của bài viết. Ai cũng có thể xem các thay đổi mới nhất của các bài viết và ai cũng có thể duy trì một “danh sách theo dõi” các bài viết mà họ quan tâm để nhận thông báo về các thay đổi liên quan. “Tuần tra các trang mới” là một quá trình để kiểm tra các bài viết mới tạo.[80]

Năm 2003, nghiên cứu sinh Tiến sĩ kinh tế học Andrea Ciffolilli lập luận rằng chi phí giao dịch thấp khi tham gia vào một wiki tạo ra chất xúc tác cho sự phát triển hợp tác và các tính năng như cho phép dễ dàng truy cập các phiên bản trước đây của một trang có lợi cho việc “xây dựng sáng tạo” hơn “phá hủy sáng tạo”.[81]

Phá hoại

Nhà báo người Mỹ John Seigenthaler (1927–2014), chủ đề của vụ Wikipedia viết sai tiểu sử của Seigenthaler.
Bất kỳ thay đổi hoặc chỉnh sửa nào nhằm thao túng nội dung để tổn hại đến tính toàn vẹn của Wikipedia đều được coi là hành vi phá hoại. Các kiểu phá hoại phổ biến và rõ ràng nhất bao gồm thêm vào các lời tục tĩu hay hài hước thô thiển, quảng cáo và các loại thư rác khác; hoặc phá hoại bằng cách xóa một phần nội dung hoặc xóa trắng cả trang. Cũng có các loại phá hoại ít phổ biến hơn, chẳng hạn như thêm thông tin sai lệch vào bài viết, thay đổi định dạng chuẩn, sửa đổi ngữ nghĩa của trang như tiêu đề hoặc thể loại của trang, nghịch mã wiki của một bài viết hoặc sử dụng hình ảnh một cách gián đoạn.

Tháng 5 năm 2005, một người khuyết danh đã đưa thông tin sai lệch vào tiểu sử của chính khách Mỹ John Seigenthaler, mạo nhận Seigenthaler là một nghi phạm trong vụ ám sát John F. Kennedy, và nội dung sai này không được sửa trong bốn tháng, gây nên sự cố tiểu sử Seigenthaler. Seigenthaler – giám đốc biên tập sáng lập của USA Today, sáng lập viên của First Amendment Center (Trung tâm Tu chính án Thứ nhất) của Freedom Forum (Diễn đàn Tự do) tại Đại học Vanderbilt, đã gọi điện cho đồng sáng lập Wikipedia Jimmy Wales, hỏi liệu Wales có thể tìm ra ai đã đưa thông tin sai lệch này hay không. Wales trả lời không, nhưng sau này thủ phạm đã được tìm ra. Sau vụ việc, Seigenthaler mô tả Wikipedia là “một công cụ nghiên cứu thiếu sót và vô trách nhiệm”. Sự cố này đã dẫn đến những thay đổi về chính sách tại Wikipedia, thắt chặt mức độ kiểm chứng thông tin đối với các bài viết về nhân vật còn sống.[

Nguồn: https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia

Leave a Reply